سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
434
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
فخر الدّين احمد خان معروف به ميرزا جعفر 1230 ه ق / 1815 م فخر الدّين بن محسن الزمان بن فخر الدّين بن زين الدّين عالمگيرى در لكنهو تولد و تربيت يافت . صرف و نحو را در محضر مولوى ثناء اللّه و حكمت را در نزد ملا مبين و رياضى را در خدمت خان علامه تفضل حسين خان فراگرفت . در هندسه ، رياضى ، حساب و نجوم بىمثال بود و در فقه ، اصول ، ادبيات عرب و فارسى و نيز خوشنويسى و خطابت مهارت كامل داشت و شاگرد غفران مآب بود . تصانيف او عبارتند از : حيدريه ، المسمّى به آصفيه ؛ حاشيهء تحرير اقليدس ؛ حاشيهء مجسطى ؛ رسالهء آصفيه ، در اين رساله اخبار ائمه عليهم السّلام و اقوال فقها را به نحوى بسيار جالب جمعآورى كرده كه دليلى بر شايستگى علمى اوست . تاريخ وفاتش در « حيات غفران مآب » آخر رجب 1230 ه ق در لكنهو نوشته شده است . بعضى از حضرات 1235 ه ق را سال وفات او نوشتهاند كه صحيح نيست . فدا حسين 1242 ه ق / 1826 م 1319 ه ق / 1901 م فداحسين در محلهء چوهتّة در شهر لكنهو زندگى مىكرد . در علوم معقول يد طولا داشت و در ماليركوتله طبيب حكومت محلى بود ، سپس ازآنجا به رامپور رفت و تا سال 1319 ه ق در قيد حيات بود و در سن بيش از هفتادسالگى درگذشت . از تأليفات او مىتوان شرح زيارت ناحيه ( يك بخش ) را نام برد . فدا حسين ، شيخ 1278 ه ق / 1861 م 1353 ه ق / 1934 م شيخ فدا حسين فرزند شيخ فدا على عيش لكنهوى در روز پنجشنبه 10 رمضان 1278 ه ق در لكنهو متولد شد . نام اصلى وى نظير حسن بود و در كتاب الاعتذار خود را بدين شرح معرفى كرده است : « محمد الشهير سراج الدّين حسن بن عيس القرشى التيمى الاموى اليمانى ، الدرشنخانى ، عرف به فداحسين » .